"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Αντώνιος Αντωνάκος. Ο Παιδαγωγός του Πειραιά




του Στέφανου Μίλεση

Όσοι είχαν την τύχη στα μαθητικά τους χρόνια να έχουν καθηγητή τον Αντώνιο Αντωνάκο, αναγνωρίζουν αμέσως στο πρόσωπό του, όχι απλώς έναν καθηγητή φιλολογίας, αλλά έναν αυθεντικό παιδαγωγό (δάσκαλο), από εκείνους που στάθηκαν φωτεινά ορόσημα στην κρίσιμη εφηβική ηλικία, διαμόρφωσαν χαρακτήρες, μεταλαμπάδευσαν γνώση και παιδεία και αποτέλεσαν ένα λαμπρό υπόδειγμα της ορθής έννοιας του εκπαιδευτικού.

Ο Αντώνιος Αντωνάκος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1954 όπου και μεγάλωσε. Είναι κλασσικός Φιλόλογος και ιστορικός, Καθηγητής επί 34 χρόνια στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οι περισσότεροι Πειραιώτες τον γνωρίσαμε μαθητές στο Πρώτο Λύκειο Πειραιά, στου Βρυώνη, στην διάδοχη κατάσταση του εξαταξίου Δευτέρου Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς, του οποίου απόφοιτος υπήρξα και εγώ, αλλά στη συνέχεια αντί του Πρώτου, βρέθηκα στο συστεγαζόμενο Έκτο Λύκειο. 



Ήταν από τους εκπαιδευτικούς εκείνους που οι μαθητές ένιωθαν ως "δικό τους" άνθρωπο και με ευχαρίστηση σε εκδρομές, σχολικές εξορμήσεις ή και στην τάξη ακόμα επιζητούσαν μια φωτογραφία μαζί του. Διατηρείται ζωντανή ακόμα η ανάμνηση από μια σχολική παρέλαση όπου οι μαθητές στο κάλεσμα του σχολείου για συμμετοχή, ουσιαστικά δυσφόρησαν διότι αγνοούσαν τη σημασία της "παρέλασης".

Ο Αντωνάκος που την ώρα εκείνη δίδασκε, διέκοψε το μάθημα και αφιέρωσε το υπόλοιπο του χρόνου του στην  γλωσσική ανάλυση του όρου και στην ιστορία των παρελάσεων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Δεν προσπάθησε να πείσει, ούτε να παροτρύνει τους μαθητές. Απλά ανέλυσε την έννοια της παρέλασης και το βαθύτερο νόημά της. Όταν τελείωσε η ώρα και ακούστηκε το κουδούνι του διαλείμματος, όλοι οι μαθητές έτρεξαν να κατέβουν στο ισόγειο του σχολικού συγκροτήματος, όπου βρισκόταν το γραφείο του διευθυντή, για να δηλώσουν συμμετοχή. Από την παρέλαση της χρονιάς εκείνης δεν απουσίαζε κανένας μαθητής!  





Το επίσημο βιογραφικό του είναι μεγάλο, όπως και το συγγραφικό του έργο. Έχει συμμετάσχει σε διάφορα ελληνικά και διεθνή συνέδρια για την Ελληνική Γλώσσα, συνεργάζεται με Καθηγητές Πανεπιστημίων του εξωτερικού, για τις μεθόδους διδασκαλίας και εκμαθήσεως της αρχαίας Ελληνικής, ως ζωντανής γλώσσας. Όμως τα χρόνια που εργάστηκε στη Μέση Εκπαίδευση πιστεύω ότι αποτέλεσαν ένα μεγάλο μέρος της προσφοράς του, καθώς γενιές ολόκληρες Πειραιωτών γαλουχήθηκαν, διαμορφώνοντας ήθος και ευγένεια χαρακτήρα. Καλλιέργησε γενικότερα αυτό που θα λέγαμε "στάση ζωής". Ο καθηγητής Αντωνάκος έναντι των μαθητών του, ουδέποτε έκανε χρήση της ιδιότητάς του, αλλά μόνο της προσωπικότητάς του. Για αυτό και οι μαθητές τον αγαπούσαν και τον περιστοίχιζαν όταν έβρισκαν την ευκαιρία για να τον ρωτήσουν, να μάθουν για την αρχαία Ελλάδα και την ιστορία της, για την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό.   





Εκτός τάξης πλέον, τον συναντούμε ως τακτικό αρθρογράφο σε ποικίλες εφημερίδες και δεκάδες περιοδικά, όπου δημοσιεύει ειδικές μελέτες και έρευνές του, σχετικές με την κλασσική ελληνική γλώσσα, την ιστορία, την λαογραφία και την πολιτική, τις οποίες και έχει παρουσιάσει με πολλές διαλέξεις καθώς και σε πολλές τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Επί μια και πλέον δεκαετία κατείχε τη θέση του αρχισυντάκτου στο ιστορικό περιοδικό "Ελληνόραμα"




Είναι μέλος της Επιτροπής αναδείξεως των αρχαιοτήτων του Άργους και διαλέκτης του Ανοικτού Πανεπιστημίου, υπήρξε δε μέλος της Ελληνικής Επιτροπής Θεμάτων του Πανευρωπαϊκού Διαγωνισμού Αρχαίων Ελληνικών. 

Έχει αναδείξει διεθνώς ένα μοναδικό θέμα, την προέλευση της μορφής του Αγάλματος της Ελευθερίας των Η.Π.Α. από τον Φωτοφόρο Απόλλωνα Ήλιο, όπως αυτός απεικονίζεται στο Μουσείο της Κορίνθου, θέμα που δημοσιεύθηκε σε μεγάλες εφημερίδες του κόσμου και αναφέρεται πλέον ως πληροφορία, στο επίσημο βιβλίο του τμήματος Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας των Η.Π.Α. από την Καθηγήτρια Ειρήνη Βαλερά Rickerson.

Στο γραφείο καθηγητών του Πρώτου Λυκείου Πειραιά
Στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Ασπροπύργου


Διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ενημερώσεως επί των Εθνικών Θεμάτων, η οποία ιδρύθηκε από τον αείμνηστο Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκό Μιχαήλ Στασινόπουλο, με σπουδαίο εθνικό έργο, όχι μόνο σε ελληνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Διετέλεσε επίσης και Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου των Απανταχού Λακώνων "Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ"

Έχει συγγράψει και εκδώσει 25 βιβλία και έχει δημοσιεύσει 125 επιστημονικές μελέτες, καθώς και εκατοντάδες άρθρα, έχει δε τιμηθεί για το συγγραφικό του έργο και την εν γένει προσφορά του στα Ελληνικά Γράμματα από δεκάδες Δήμους της ελληνικής επικράτειας και από πάμπολλους πνευματικούς και πολιτιστικούς φορείς της Ελλάδας και της Ομογένειας. 

Στις 8 Ιανουαρίου του 2017 είχα την τιμή ο Αντώνιος Αντωνάκος να παρουσιάσει στην Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά το βιβλίο μου με τίτλο "Πειραϊκά Χρονογραφήματα" (Εκδόσεις "Φωνή των Πειραιωτών", 2017). 

8 Ιανουαρίου 2017 - Παρουσίαση του βιβλίου "Πειραϊκά Χρονογραφήματα" στην Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιώς


Βράβευση από τον Δήμο Μεγαρέων το 2004
Βράβευση από την Πρόεδρο του Συλλόγου Αρεοπολιτών 

  
Το συγγραφικό του έργο:

1. «ΕΙΣ ΟΙΩΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΣ, ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ ΠΕΡΙ ΓΛΩΣΣΗΣ» - (Εκδόσεις Νέα Θέσις 2002, Γ’ έκδοση 2007).



2. Ελευθερία λόγου και Δημοκρατία: Το θαύμα της αρχαίας Ελλάδος (Φιλολογική και ιστορική προσέγγιση). (Σε συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Σπίνο. Εκδόσεις AMBER), Αθήναι 2003.



3. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙ (Αρχαία Ελληνικά άνευ διδασκάλου για αρχάριους) ΤΟΜΟΙ α’ και β’ – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2004 (11η έκδοση).




4. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙ (Αρχαία Ελληνικά άνευ διδασκάλου για αρχάριους) ΤΟΜΟΙ γ’ και δ’ – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2008 (8η έκδοση).




5. Η Ελληνική Γλώσσα – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2004.



6. ΑΙΕΝ ΕΛΛΗΝΙΖΕΙΝ – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, (4η έκδοση, εξαντληθείσα).

7. Προλογική εργασία στην ελληνική έκδοση του συγγράμματος του καθηγητού των Πανεπιστημίων Berkley (ΗΠΑ) και Χαϊδελβέργης (Γερμανίας), Δόκτορος Nors S. Josphson, με τον τίτλο «Ένας Αρχαϊκός Ελληνικός Πολιτισμός στην Νήσο του Πάσχα».



8. Η Μεγαρική Φιλοσοφική Σχολή (Έκδοση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Μεγάρων).



9. Ελληνική γλώσσα «ώρα μηδέν» (Με την συνεργασία της Χαράς Τσικοπούλου και του Μ. Καρελά).



10. Γλώσσα ποι πορεύη; - Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2007 (7η έκδοση εξαντληθείσα).



Σε ημερίδα με τον Σαράντο Καργάκο
Στο Παλλακωνικό Συνέδριο Αμερικής, Καναδά το 2010


11. ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΕΙ ΕΣΜΕΝ – (Οι αποδείξεις της αδιάσπαστης παρουσίας των Ελλήνων, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από τα αρχαία κείμενα, τα αρχαιολογικά τεκμήρια, την γλώσσα, τα ήθη, τα έθιμα και τις έρευνες DNA). Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2007 (7η Έκδοση εξαντληθείσα).



12. 1940 – 1944 – Το χρονικό του Πολέμου – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2009. (Σε συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Σπίνο) (5η έκδοση εξαντληθείσα).



13. ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΑΣ ΤΟΥ 1821. – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2009, (Σε συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Σπίνο) (5η έκδοση εξαντληθείσα).



14. ΧΑΡΙΤΩΝΟΣ «ΠΕΡΙ ΤΡΟΧΙΣΚΩΝ» (Νεοελληνική απόδοση, σχόλια, Γλωσσάριο), Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2010.


15. ΤΟ ΦΡΟΝΕΙΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΣ (Συμβουλές των Ελλήνων της αρχαιότητος προς τους σύγχρονους πολιτισμούς) – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2011. (4η Έκδοση, εξαντληθείσα).



16. Ο σταυρεπίστεγος Ιερός Ναός των Αγίων Αδριανού και Ναταλίας Αργολίδος – Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, Θεσσαλονίκη 2012.



17. Ποιοι ευθύνονται για την τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής – Εκδόσεις «Νέα Θέσις» 2014.



18. Τα αποσιωπηθέντα στοιχεία περί των υπευθύνων της Μικρασιατικής Καταστροφής  -  (Εκδόσεις «Νέα Θέσις», 2016).



19. Η ιδιαίτερη σημασία των λέξεων «Ελευθερία», «Νίκη» και «Αρετή» και η επίδρασή τους στην διαχρονική πορεία των Λακώνων (και άλλα Λακωνικά θέματα). – (Εκδόσεις «Αδούλωτη Μάνη»).

20. Η αποκάλυψη του προσωπείου της φωνητικής γραφής – Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ», Αθήνα.

21. Περί Γλώσσης Αρθρογραφία – Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ», Αθήνα.

22. «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ» - Η πεμπτουσία της Αρετής, της Ελευθερίας και του Φιλοτίμου Ήθους των Ελλήνων. Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ», Αθήνα, 2019.



23. Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ – Εκδόσεις «ΜΙΛΗΤΟΣ» (Πολυσυλλεκτικό 3τομο έργο υπό την επιμέλεια του Καθηγητού Χειρουργικής του ΕΚΠΑ Ιωάννου Μπράμη). Συμμετοχή του Αντωνίου Α. Αντωνάκου με την συγγραφή των ακολούθων κεφαλαίων: α) Η σημασία και η συμβολή της Ελληνικής Γλώσσας στην εξέλιξη της Ιατρικής και της Χειρουργικής, β) Καταγραφές ιδιαίτερων χειρουργικών επεμβάσεων από αρχαία ελληνικά κείμενα, γ) Το λεξιλόγιο των ιατρικών και δη των χειρουργικών όρων στα Ομηρικά Έπη. – Αθήνα 2018.



24. ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΩΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΜΕΛΛΟΝ (Πολιτικά κείμενα μάχης ληφθέντα από την δεξαμενή της γνώσεως των προγόνων μας) – Συμβουλές των Ελλήνων της αρχαιότητας προς τους σύγχρονους πολιτικούς για μιας ελληνική στάση απέναντι στα σύγχρονα προβλήματα. Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ», Αθήνα.

25. ΟΙ ΜΟΝΑΔΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ. Μία επιστημονική συνεισφορά στην κατανόηση του σημαντικότερου εργαλείου του Νου. Της Ελληνικής Γλώσσης  - Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ».

Βράβευση από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ακριτών
Βράβευση από τον Δήμαρχο Ναυπλιέων Αναγνωσταρά

ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ

26. «ΠΑΡΑΒΛΕΠΟΝΤΑΣ» Ποίηση (1980)
27. «ΣΤΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ» Ποίηση (1989).

Είναι γνωστό στους φίλους και σε όσους τον συναναστρέφονται ότι καθημερινά κάθεται σε συγκεκριμένο τραπέζι γνωστού καταστήματος στου Βρυώνη, όπου σκυμμένος γράφει ακατάπαυστα αδιαφορώντας για το θόρυβο που δημιουργούν οι θαμώνες γύρω του. Το τραπέζι τον προσμένει καθημερινώς και όλοι οι υπόλοιποι γνωρίζουν ότι είναι η θέση του καθηγητή, που σε λίγο θα έρθει με την τσάντα του, θα ανοίξει τις σημειώσεις του και θα αρχίσει να γράφει. Πνευματικός ασκητής, ξεκλέβει κάποιο από το χρόνο γραψίματος για να μιλήσει σε όσους καθημερινά τον επισκέπτονται, για να τους οδηγήσει σε πνευματικούς περιπάτους βαθιά ελληνικούς. Ο Αντωνάκος έχει το προνόμιο των μεγάλων τεχνιτών της γλώσσας. Περιηγήθηκε μέσα στους πολυδαίδαλους λαβύρινθούς της και αφού έμαθε τα μυστικά της, τις ομορφιές της, τις αδιάκοπες μεταβολές της κατάφερε και την απλοποίησε για να γίνει κτήμα όλων εκείνων που επίσης θέλουν να μάθουν.  Ο Αντωνάκος είναι μια πηγή αστείρευτου νερού που ξεδιψάει μόνον εκείνους που το επιθυμούν. Πολλοί φυσικά είναι εκείνοι που προσπερνούν αδιάφορα. Όμως αυτή είναι η φύση των χαρακτηριστικών μας. Να απαξιώνουμε όσους παράγουν, όσους αποτελούν ηθικά πρότυπα δράσης και όχι φτηνής λαϊκίστικης αντίδρασης. 



Αποτέλεσμα της αδιάκοπης εργασίας του είναι και ο μεγάλος αριθμός υπό έκδοση βιβλίων. Υπό άμεση έκδοση είναι τα εξής:

1. Από πού έχει κλαπή η μορφή του αγάλματος της Ελευθερίας των Η.Π.Α.

2. "www.aresmareskoukounares.κωμ." Διδασκαλία της σωστής ελληνικής γλώσσας μέσω των λαθών των Μ.Μ.Ε.

3. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ - Η ιστορία και η δύναμη ενός πνευματικού υπερόπλου. 

4. ΟΥ ΣΟΦΟΝ ΤΟ ΑΣΑΦΕΣ. Οι παραποιήσεις των πηγών και των κειμένων στην υπηρεσία της εξουσίας.

5. ΚΥΚΛΩΠΕΣ: Ήσαν πράγματι μονόφθαλμοι; (Τεκμηριωμένη επιστημονική ανασκευή του μύθου περί ενός οφθαλμού των Κυκλώπων της Οδυσσείας και των τειχισάντων την Τίρυνθα). (Εκδόσεις "Πελασγός").

6. Αντιδάνεια της ελληνικής γλώσσης. Ένα υπέροχο ταξίδι στον άγνωστο μαγευτικό κόσμο των ελληνικών λέξεων. Εκδόσεις "Πελασγός". 

7. Οι μέθοδοι των αρχαίων σοφιστών στην σημερινή πολιτική πρακτική.  

Πάτροκλος Γερασιμάτος. Ο χαμένος ναυτικός του 1942 που βρέθηκε ζωντανός το 1958




του Στέφανου Μίλεση

Κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου χιλιάδες Έλληνες ναυτικοί μας επάνδρωναν τα εμπορικά πλοία, τα οποία συνέχιζαν να εκτελούν τα δρομολόγιά τους κάτω από αντίξοες συνθήκες, εξασφαλίζοντας στους συμμαχικό στρατό πολεμοφόδια, τρόφιμα, φάρμακα και άλλα είδη. Ένα σύνηθες δρομολόγιο που εκτελούσαν τα εμπορικά πλοία κατά την διάρκεια του πολέμου, ήταν μεταξύ Βρετανίας και Αμερικής, δημιουργώντας έτσι μια «γέφυρα» τροφοδοσίας της βρετανικής νήσου, που μόνη τότε πολεμούσε τον Άξονα. 

Κάθε λεπτό στη θάλασσα καραδοκούσε το εμπορικό πλοίο κι ένας διαφορετικός θανάσιμος κίνδυνος, που δεν είχε να κάνει μόνο με τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, αλλά με τα γερμανικά υποβρύχια και τις τορπίλες τους. Κατά αγέλες τα υποβρύχια των Γερμανών παραμόνευαν στο πέλαγος με ειδική αποστολή να βυθίζουν εμπορικά πλοία διακόπτοντας την ατλαντική γραμμή που όμοια με τον ομφάλιο λώρο μετέφερε το απαραίτητο «οξυγόνο» στην Βρετανία για να συνεχίσει να πολεμά. Εκτός από τα υποβρύχια, ίδιο κίνδυνο για τα εμπορικά πλοία αποτελούσαν οι νάρκες, τα εχθρικά αεροπλάνα ή τα εχθρικά πολεμικά. Η αλήθεια ήταν ότι τα εμπορικά έπλεαν ανυπεράσπιστα χωρίς ουσιαστικά να διαθέτουν μέτρα προστασίας ή ανταπόδοσης της απειλής. Και πριν τον πόλεμο οι Έλληνες ναυτικοί βρίσκονταν αντιμέτωποι με ναυάγια και άλλους κινδύνους που είχαν να κάνουν όμως με τους κινδύνους της θάλασσας και όχι με τον πόλεμο. 

Έλληνες διασωθέντες ναυαγοί του πλοίου "Στρατής" στις 7 Ιανουαρίου του 1933 στον Πειραιά. Παραλίγο να πνιγούν μεταφέροντας στάρι στην Ισπανία. 

Κάτω από αυτές τις συνθήκες καθιερώθηκε να ταξιδεύουν πολλά μαζί συνοδεία αντιτορπιλικών. Σχημάτιζαν νηοπομπές με τις οποίες διέσχιζαν τους ωκεανούς έχοντας πλήρη συσκότιση ώστε να μη γίνονται ορατές. Από την ολοκλήρωση της αποστολής τους, εξαρτάτο η συνέχιση μιας μάχης, η τροφοδοσία ενός στρατού, η επιβίωση μιας πόλης. Πολλοί από τους ηρωικούς ναυτικούς μας είχαν ναυαγήσει περισσότερες της μιας φοράς, αλλά συνέχιζαν τα δρομολόγια. Το εβδομήντα οκτώ τοις εκατό των εμπορικών μας πλοίων τορπιλίστηκαν παίρνοντας μαζί τους στο βυθό πολλά μέλη των πληρωμάτων τους. Οι απώλειες των Ελλήνων ναυτικών καταμετρήθηκαν αρχικώς στους 2.350 άνδρες αλλά σε αυτούς θα πρέπει να προστεθούν και εκείνοι που έμειναν ανάπηροι, ψυχικά διαταραγμένοι, ανίκανοι προς εργασία τα μεταπολεμικά χρόνια. Η δράση του εμπορικού μας ναυτικού ήταν ίσως η μεγαλύτερη αποστολή του πολέμου που οι άνδρες του εξετέλεσαν με αυτοθυσία, χωρίς να λάβουν την αναγνώριση που τους αναλογούσε. 
     
Ένας από αυτούς τους χιλιάδες ηρωικούς ναυτικούς μας, υπήρξε και ο Πάτροκλος Γερασιμάτος από τα Λεκατσάτα της Κεφαλονιάς. Ήταν τριάντα τριών ετών όταν τον βρήκε ο πόλεμος να εργάζεται ναυτολογημένος πάνω στα ωκεανοπόρα πλοία ως ναύτης καταστρώματος. Πίσω στο νησί είχε αφήσει μια μάνα, δύο αδέλφια και τρεις αδελφές. Προπολεμικά είχε εργαστεί σε Κεφαλονίτικες εταιρείες αλλά και σε Χιώτες και Κυκλαδίτες εφοπλιστές. Η έλευση του πολέμου και της κατοχής απέκοψε τον Πάτροκλο από την οικογένειά του που επικοινωνούσε όμως μαζί της μέχρι το 1942. Τη χρονιά εκείνη σταμάτησε να στέλνει γράμματα στο νησί του.  

1932, φόρτωση μαρμάρων σε πλοίο στο λιμάνι του Πειραιά

Η οικογένειά του παρότι μάθαινε για τους τορπιλισμούς των εμπορικών πλοίων και το χαμό των πληρωμάτων τους διατηρούσε άσβεστη ελπίδα ότι ο δικός τους Πάτροκλος θα ήταν καλά, διαφεύγοντας τους κινδύνους που μάθαιναν διαρκώς από το ραδιόφωνο. Τα χρόνια της κατοχής πέρασαν και ήρθε η απελευθέρωση. Σταδιακά οι οικογένειες των ναυτικών υποδέχονταν τους δικούς τους ανθρώπους ή έστω μάθαιναν τα νέα τους. Για τον Πάτροκλο Γερασιμάτο όμως κανένα νέο δεν υπήρχε, ούτε κανείς έφτασε στην Κεφαλλονιά να μεταφέρει γράμμα ή μαντάτο δικό του. Ο καιρός περνούσε και η οικογένεια έλαβε πλέον την απόφαση ότι το παλικάρι τους είχε χαθεί, δεν ήταν άλλωστε ο μόνος, αφού χιλιάδες άλλοι ναυτικοί σε όλο τον κόσμο είχαν την ίδια μοίρα. 

Το όνομα του Πάτροκλου προστέθηκε με τον καιρό στους αγνοούμενους ναυτικούς, γυναίκες μαυροφορέθηκαν, εκκλησίες τον μνημόνευσαν. Και ο χρόνος, ο μέγας αυτός απατεώνας, που προσθέτει μέρες, εβδομάδες, μήνες στην απώλεια και την κάνει να φαίνεται μακρινή, κοροϊδεύει τους ανθρώπους κάνοντας τάχα ότι σβήνει τα σημάδια της λύπης, που στην ψυχή των δικών του όμως παραμένουν αναλλοίωτα. Τα χρόνια περνούσαν με επιμνημόσυνες δεήσεις ενώ τα «υπέρ αναπαύσεως» έδιναν κι έπαιρναν πίσω στο νησί του και στην οικογένειά του. Ο καημός της μητέρας μεγάλος, όταν χάνει το παιδί της, δεν καταλάβαινε ούτε από το χρόνο που περνούσε, ούτε από τα λόγια των συμπατριωτών της που της έλεγαν να το πάρει απόφαση ότι ο γιος της είχε σκοτωθεί ή είχε πνιγεί στον Ατλαντικό. 



Τον Αύγουστο του 1953 μεγάλοι καταστροφικοί σεισμοί χτύπησαν τα νησιά του Ιονίου, ανάμεσά τους και την Κεφαλονιά. Οι νεκροί ξεπέρασαν τους 450 και οι τραυματίες τους δυόμιση χιλιάδες. Το νησί σχεδόν ισοπεδώθηκε και κόσμος έμεινε άστεγος. Οι απανταχού Κεφαλονίτες κινητοποιήθηκαν να συνδράμουν ο καθένας με τον τρόπο του την πατρογονική του γη. Ανάμεσά τους και ο εργολάβος της Αθήνας Γ. Παλουμπής που άφησε το γραφείο του και τους πελάτες του και επέστρεψε στο νησί για να συμβάλει στο έργο της ανοικοδόμησης. Στην Κεφαλονιά βρέθηκε τυχαία με την οικογένεια Γερασιμάτου στον οικισμό Λεκατσάτα όπου και έμαθε από τη μαυροφορεμένη μάνα την ιστορία του γιου της, του Πάτροκλου, ό,τι δηλαδή γνώριζε να του πει μέχρι το 1942. Η μάνα του επαναλάμβανε για τον γιο της ότι ζούσε και ότι δεν είχε πεθάνει. 

Ο Παλουμπής συγκινημένος από την επιμονή της ηλικιωμένης μάνας αποφάσισε να γράψει σε έναν γνωστό του Άγγλο αστυνομικό που υπηρετούσε στη υπηρεσία αλλοδαπών της Βρετανίας. Του έστειλε όλες τις πληροφορίες που διέθετε καθώς και μια φωτογραφία του Πάτροκλου. Το έκανε όχι τόσο γιατί είχε πειστεί από τα λόγια της μάνας, αλλά διότι σπάραζε η καρδιά του να την βλέπει να τον παρακαλά, να ζητά τη συνδρομή την δική του ή όποιου άλλου συναντούσε. Μήνες πέρασαν και ο Παλουμπής είχε σχεδόν ξεχάσει την επιστολή της Αγγλίας. Μέχρι που στις αρχές του 1958 έλαβε απαντητική επιστολή που τον πληροφορούσε ότι ο Πάτροκλος ζούσε! 

Ήταν έγκλειστος σε ένα ψυχιατρείο έξω από το Λονδίνο. Κανείς όμως δεν γνώριζε το πώς βρέθηκε εκεί. Υπήρχε υποψία ότι μάλλον το πλοίο του είχε τορπιλιστεί και ναυαγός ο ίδιος παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα παλεύοντας με τα κύματα. Είχε τόσο μεγάλη παραμονή στη θάλασσα που στο τέλος παραφρόνησε. Ο ίδιος δεν ήταν σε θέση βέβαια να δώσει κάποια πληροφορία. Επαναλάμβανε διαρκώς τα ονόματα των πλοίων που είχε εργαστεί και έκλεινε τη φράση του πάντα με το ερώτημα «γιατί οι άνθρωποι θέλουν να με σκοτώσουν;». Ο χαμένος επί 16 χρόνια Πάτροκλος Γερασιμάτος είχε βρεθεί ζωντανός, 49 ετών πλέον στην ηλικία.




Οι Βρετανοί όταν έμαθαν για την περιπέτειά του ανέλαβαν τιμής ένεκεν εκείνοι την αεροπορική μεταφορά του πίσω στην Ελλάδα, συνοδεία μάλιστα και Βρετανίδας νοσοκόμου του ψυχιατρείου όπου νοσηλευόταν. Το τι έγινε φυσικά με την άφιξή του στην Ελλάδα δεν είναι εύκολο να περιγραφεί. Όχι μόνο η μάνα του και η οικογένειά του αλλά πολλοί και από το νησί του είχαν φτάσει να τον υποδεχθούν. 

Ο Πάτροκλος συνέχιζε να δείχνει ότι δεν καταλαβαίνει και να επαναλαμβάνει διαρκώς τα πλοία που ήταν μπαρκαρισμένος με το ίδιο ερώτημα πάντα στο τέλος «γιατί οι άνθρωποι θέλουν να με σκοτώσουν;». Ο Πάτροκλος νοσηλεύθηκε στην κλινική Μαρκομιχελάκη στην Ακτή Ποσειδώνος με έξοδα του Οίκου Ναύτου. Για πολλές οικογένειες οι συνέπειες του πολέμου διήρκεσαν για πολλά χρόνια μετά την επίσημη λήξη του. Ανάμεσά σε αυτές και η οικογένεια του Πάτροκλου Γερασιμάτου.