ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΕΙΡΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΕΓΗΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - 1930 - (ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ)

"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Περιγραφή Σχολής Ευελπίδων Πειραιά από τον Πάνο Κολοκοτρώνη

Πάνος Κολοκοτρώνης (Διοικητής ΣΣΕ Πειραιά 1881 - 1885)

Του Στέφανου Μίλεση

Σε συνέχεια της έρευνας σχετικά με την ιστορία της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων Πειραιά, παρουσιάζω την αναφορά του Πάνου Κολοκοτρώνη, ο οποίος διετέλεσε Διοικητής της Σχολής το διάστημα 1881-1885. Κατά την περίοδο της Διοίκησής του η Σχολή αναμορφώθηκε τόσο με την μεγάλη κτηριακή συντήρηση των ήδη "κουρασμένων" εγκαταστάσεων όσο και και ως προς την οργανική της δομή. 

Ποιός ήταν ο Πάνος Κολοκοτρώνης;

Έφιππος ο Πάνος Κολοκοτρώνης (Απεικόνιση του 1885 από την συλλογή Πάνου Αραβαντινού)
  
 Ήταν γιός του μεγάλου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη από τον δεύτερο γάμο του και έλαβε το όνομα του ετεροθαλή δολοφονημένου αδελφού του. Φοίτησε στην Σχολή Ευελπίδων στον Πειραιά και πριν γίνει Διοικητής της διετέλεσε και Διευθυντής της Αστυνομίας Αθηνών - Πειραιώς. Είναι γνωστό το περιστατικό ότι όταν ο ίδιος ήταν Έυελπις στον Πειραιά, η μητέρα του χήρα πλέον (του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη) έστειλε επιστολή το 1857 στον Όθωνα με την οποία παρακαλούσε να μειωθούν τα δίδακτρα του γιού της στην Σχολή γιατί με την πενιχρή σύνταξη του συζύγου της (μιλάμε για την πλέον ιστορική μορφή της επανάστασης) αδυνατούσε να πληρώσει. 

Επίσημη στολή εξόδου εποχής

Η Διοίκηση του Πάνου Κολοκοτρώνη ήταν τέτοια που έθεσε τα θεμέλια μέσα από την εκπαίδευση για την δημιουργία ενός οργανωμένου στρατού ο οποίος θα μεγαλουργήσει αργότερα στα πεδία των μαχών. Γιαυτό τον λόγο και στον χώρο της Σχολής όταν αυτή πλέον θα έχει μεταφερθεί στην Αθήνα θα υπάρξει και η προτομή του.
Σχολή Ευελπίδων Πειραιά (Λιθόκτιστη κατασκευή Δανού Αρχιτέκτοντα Θεόφιλου Χάνσεν)

Επιστολήν Πάνου Κολοκοτρώνη προς το έντυπον "Ποικίλη Στοά" προς ενημέρωση των αναγνωστών σας:
Μάθημα Θεωρίας στο προαύλιο της σχολής

"Η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων μετηνέχθη εκ Ναυπλίου εις Αίγιναν και εκείθεν εις Πειραιά.
Η Σχολή σήμερον εις Πειραιά, διαθέτει Εκκλησία, 5 Αίθουσες, 5 γραφεία, κατοικίαι, 11 θάλαμοι, Νοσοκομείο, Φαρμακείο, Φυλακαί, Οπλοστάσιο, Αποθήκαι, Φυλακείον, Λιθογραφείον, Γυμναστήριον, Περίβολος, Βιβλιοθήκη, Μουσεία.

Η Βιβλιοθήκη περιλαμβάνει 18 Τμήματα:

Φιλολογίας, Ιστορίας και γεωγραφίας, Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Περιγραφικής γεωμετρίας, Ωραίων Τεχνών και οικοδομικής, Τοπογραφίας και Γεωδαισίας, Δημοσίων Έργων, Μηχανικής, Πολεμικής Τέχνης, Οχυρωτικής, Οπλικής Πυροβολικής, Στρατιωτικής τεχνολογίας, Γεωλογίας και Ορυκτολογίας, Δικαίου, Περιοδικών συγγραμμάτων, Στρατιωτικών Εφημερίδων, Πινάκων στρατιωτικών ασκήσεων, γεωγραφικών τυπογραφικών υδρογραφικών λευκομάτων, Πυροβόλων Κρουπ, πυρίτιδος, Πολιορκιών και μαχών.

Η Σχολή διαθέτει Μουσείο Πυροβολικού:

Με ιστορικόν Τμήμα, Τμήμα Διδακτικόν, περιλαμβάνον αγχέμαχα όπλα, όπλα δια πυρολίθου, όπλα κρουστικά, όπλα οπισθογεμή, όπλα επαναληπτικά, βολίδας, φυσίγγια, πυροβόλα, βλήματα. 

Έκδοση του 1883 από το ίδιο το Λιθογραφείο στον Πειραιά που περιγράφει ο Κολοκοτρώνης ότι υπάρχει εντός της Σχολής. Ο Κολοκοτρώνης ανέθετε σε μαθητές της Σχολής την μετάφραση ξένων εγχειριδίων με σκοπό τον εμπλουτισμό των γνώσεων των μαθητών. Το ανωτέρω "Βιβλιάριο Ιταλού Στρατιώτου" το οποίο όπως αναφέρεται μεταφράστηκε "κατά Διαταγήν του Διοικητού του Σχολείου" από τον μαθητή της 7ης τάξεως Βίκτωρα Δουσμάνη. Είναι αυτός που θα μετάσχει αργότερα στους Βαλκανικούς πολέμους με τον βαθμό του Αντιστρατήγου. 

Συλλογαί ελληνικών Ορυκτών:

 Αι συλλογαί διακρίνονται σε 3 τμήματα: Ορυκτών, Μαρμάρων και Απολιθωμάτων.

Εν γένει στην Σχολή: 
ηλεκτρικοί κώδωνες 25, 
Λαμπτήρες αεριόφωτος 205, 
Λαμπτήρες πετρελαίου 31, 
ελαίου εκκλησίας 4, 
Κρουνοί νιπτήρων, λουτήρων και μαγειρείου 87, 
Δεξαμεναί 3, 
Φρέατα 3 (τι έγιναν άραγε αυτά τα φρέατα σήμερα;)

Ο γραφικός χαρακτήρας ανήκει στον Δουσμάνη πως σαν μαθητής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων Πειραιά περιέργαψε την αξία του Όρκου και της στρατιωτικής Τιμής

Το Διοικητικό Προσωπικό της  Σχολής αποτελείται:
1 Συνταγματάρχην ή Αντισυνταγματάρχην του Πυροβολικού ή του Μηχανικού ως Διοικητήν του Σχολείου
1 Αντισυνταγματάρχην ή Ταγματάρχην του Πυροβολικού ή του Μηχανικού ως υποδιοικητήν και Διευθυντή των Σπουδών
1 Υπολοχαγόν υπασπιστήν
1 ιατρόν
1 υποφαρμακοποιόν
1 υπολοχαγό της Οικονομίας
1 ιερέα
8 υπολοχαγούς ως Αξιωματικού Επιτηρητάς
1 Ανθυπασπιστήν του Πεζικού ως βοηθόν του Υπασπιστού
1 υπασπιστή της οικονομίας ως βοηθούν του Διαχειριστού
1 επιλοχίαν οικουρόν
2 επιλοχίας θυρωρούς
1 λοχίαν δεσμοφύλακαν
3 λοχίας γραφείς
4 σαλπιγκτάς
30 στρατιώτας των διαφόρων όπλων υπηρέτας
2 λιθογράφους
2 καλλιγράφους
2 ιχνογράφους
Οι στρατιώται χρησιμεύουσιν εν τω σχολείω, ως ξυλουργοί σιδηρουργοί, χρωματισταί, φαρμακοτρίβαι, νοσοκόμοι, αγγελιαφόροι, υπηρέται αποθηκών, υποδεσμοφύλακαι, κανδηλανάπται και επί της καθαριότητας των καταστημάτων.

Εκ του ανωτέρω προσωπικού πολιτικοί είνε μόνο οι καλλιγράφοι,  ο σχεδιαστής και οι ράπται. Οι λοιποί δε πάντες στρατιωτικοί.
Ο Π. Κολοκοτρώνης κατά την Διοίκησή του επέτρεψε την έκδοση εφημερίδας "ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ" με χιουμοριστικό περιεχόμενο που κυκλοφορούσε μόνο εντός της σχολής Πειραιά για να "ξεσκάει κανείς κάθε Κυριακήν μ΄αυτήν την εφημερίδα"

Ευέλπιδες:

Ο αριθμός των ευελπίδων ανέρχεται εις 148

Καθηγητές πολιτικοί και στρατιωτικοί διδάσκοντες εις το Σχολείον:

Έδραι καθηγητών εν τη Σχολή υπάρχουσιν 24, Διδασκάλων 5.
Οι εν τω σχολείω καθηγηταί και διδάσκαλοι είναι στρατιωτικοί και πολιτικοί πάντες ανήκοντες εις τη δύναμιν του σχολείου.

Αριθμός των Ευελπίδων από συστάσεως Σχολής μέχρι και του 1882:
Από 1ης Ιουλίου 1828 μέχρι της 10ης Νοεμβρίου 1882, δηλαδή εν διατήματι 54 ετών από της ιδρύσεως της Σχολής εισήλθον σε αυτήν ως μαθηταί νέοι 801.
Εκ τούτων εξήλθον:
Ως Αξιωματικοί: 26
Ως Ανθυπασπισταί: 318
Ως Υπαξιωματικοί: 344 (δηλαδή 113 ουδέποτε αποφοίτησαν)

Περί του καθιδρύματος τούτου ηθέλομεν διαλάβει δια περισσότερον εαν ο χώρος της Σχολής επέτρεπεν ημιν τούτον (αιχμές για τον περιορισμένο χώρο της σχολής)
                                                                Με τιμή 
                                                       Πάνος Κολοκοτρώνης

Όταν το έντυπο "Ποικίλη Στοά" δημοσίευσε την ανωτέρω επιστολή του Π. Κολοκοτρώνη έθεσε και ως υποσημείωση το σχόλιο:

"Κατά καθήκον όμως οφείλομεν να μνημονεύσωμεν του ονόματος του νυν Διευθυντού της Σχολής Πάνου Κολοκοτρώνη, εις την πεφωτισμένην του οποίου μέριμναν, ομολογουμένως οφείλεται η φαινομένη ήδη πρόοδος του αρίστου τούτου σχολείου".

Καρτ Ποστάλ εποχής στην οποία εμφανίζονται το μεν Διοικητήριο της Σχολής Ευελπίδων Πειραιά με πρόσοψη την οδό Μιαούλη (νυν Εθνικής Αντιστάσεως) καθώς και το Τρίωροφο κτίριο της Σχολής στην πίσω πλευρά με πρόσοψη την οδό Φίλωνος (έναντι Παλαιού Ταχυδρομείου Πειραιά)
Πηγές:
Έντυπο εποχής "Ποικίλη Στοά"
Εφημερίδα Εστία
Καρτ-ποστάλ του εν Πειραιεί Φωτογράφου Γαζιάδη Αναστασίου
 

   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου