"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Ιπποκράτειον Υδροθεραπευτήριον Πειραιώς



Το Ιπποκράτειο Υδροθεραπευτήριο ή αλλιώς τα μπάνια του Σκουνάκη στην Ακτή Πρωτοψάλτη (στο Μικρολίμανο ανάμεσα στις ταβέρνες Σήφη και Δουράμπεη) ήταν ένα πρωτοποριακό για την εποχή του θεραπευτικό κέντρο που συνδύαζε την αναψυχή με τα οφέλη των θερμών λουτρών. Δημιουργήθηκε από τον Σκουνάκη το 1928 και λειτούργησε αδιάκοπα έως το 1999 με μόνη ίσως διακοπή κάποια περίοδο κατά την διάρκεια της κατοχής. Την περίοδο που έκλεισαν ένα λουτρό κόστιζε 1.200 δραχμές και διαρκούσε 20 λεπτά. Τα μπάνια γίνονταν με συνταγή ιατρού!





Μην ξεχνάμε ότι την εποχή που δημιουργήθηκε, η θάλασσα έφτανε μπροστά από το θεραπευτήριο, δεν είχαν δημιουργηθεί ακόμα τα μπαζώματα του Δελφινάριου και του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας και φυσικά το τεχνητό κανάλι που υπάρχει σήμερα μπροστά του. Όταν αργότερα έγιναν τα μπαζώματα αναγκάστηκε να βάλει σωλήνες πολύ μακριά για να μπορέσει να βρει θαλασσινό νερό. 




Αυτή η εγγύτητα της θάλασσας είχε σαν αποτέλεσμα σωλήνες αναρρόφησης να καταλήγουν σε αυτήν από όπου αντλούνταν το νερό της θάλασσας, το οποίο στην συνέχεια αφού θερμαίνονταν κατέληγε σε ατομικούς λουτήρες (μπανιέρες) τους οποίους νοίκιαζε ο ενδιαφερόμενος εξασφαλίζοντας την ατομικότητα του.

THERMA

Παράλληλα ο Σκουνάκης ακριβώς δίπλα διατηρούσε την Ταβέρνα "ο Σήφης" (Χανιώτης στην καταγωγή) με αποτέλεσμα το ένα κατάστημα να λειτουργεί υποστηρίζοντας το άλλο. Η ταβέρνα λειτουργεί μέχρι σήμερα ενώ το υδροθεραπευτήριο όπως αναφέραμε έκλεισε στα τέλη της δεκαετίας του '90.

 SPA FROM 1930

Τα μπάνια του Σκουνάκη ήταν πολύ γνωστά κυρίως για τους νεο-φαληριώτες οι οποίοι τα επισκέπτονταν τακτικότατα. Γενικά μιλάμε για μια εποχή που η υδροθεραπεία ήταν μόδα και ιατρική επιταγή. Μην ξεχνάμε ότι ήδη την εποχή εκείνη λειτουργούσαν τα ιαματικά λουτρά στα Μέθανα (από το 1906) στο Λουτράκι και στην Αιδηψό που το κτήριο των λουτρών Αγίων Αναργύρων ήταν έργο του Ερνέστο Τσίλλερ ενώ ήταν γνωστά και αυτά στα Θερμιά Κύθνου, της Υπάτης, της Κυλλήνης, του Καϊάφα, των Καμένων Βούρλων και σε πολλά άλλα μέρη. Κάποιες φορές η ύπαρξη λουτρών σε μια περιοχή σήμαινε αυτόματα και την ανάπτυξή της, το πέρασμα από την αφάνεια στα πρωτοσέλιδα

Έναρξη Λειτουργίας το 1962 για τα Ιαματικά Λουτρά Βουλιαγμένης
Επίσης πλήθος ιδιωτικών υδροθεραπευτηρίων διαφημίζονταν μέσω του ημερήσιου τύπου πιάνοντας τον παλμό της εποχής. Γνωστά ήταν τα λουτρά του Καρακατσάνη στο Κέντρο της Αθήνας (Βερανζέρου) όπου ήταν γνωστό μάλιστα και το περίφημο σκωτσέζικο ντους δηλαδή το πέρασμα από τα θερμά στα ψυχρά λουτρά. 




ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ:






Στις 10 Ιουνίου του 1906 ο γηραιός τότε Δήμαρχος Πειραιώς Τρ. Μουτζόπουλος αναγγέλει μέσω του τύπου την δημιουργία Δημοτικού Υδροθεραπευτηρίου, καταθέτοντας μάλιστα και σχέδια που είχαν συνταχθεί από μηχανικούς του Δήμου πειραιώς, τα οποία είχε φροντίσει να αποστείλλει μάλιστα και στην Βιέννη για να ελεχθούν και να συμπληρωθούν ώστε το Δημοτικό αυτό κατάστημα να αποτελέσει πρώτυπο λειτουργίας στην Ελλάδα. Προανήγγειλε μάλιστα την έναρξη λειτουργίας του σε ένα μήνα, δηλαδή τον Ιούλιο του 1906. Θα αποτελείτο από δύο τμήματα ένα για θερμά λουτρά και ένα ψυχρολουσιών. 
Το κτήριο θα κατασκευάζονταν σε ένα από τα οικόπεδα του Ζαννείου Νοσοκομείου και υπήρχε και η πρόβλεψη να χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες. Μια τους εύπορους και μια για του άπορους των οποίων μάλιστα ο Δήμος θα κάλυπτε τα έξοδα των λουτρών τους. Στην συνέχεια βέβαια δεν γνωρίζουμε το αποτέλεσμα και την τύχη των εξαγγελιών αυτών.  

Στα "Πειραϊκά" Τομ. 2, Ιούνιος - Δεκέμβριος 2003 βρίσκουμε μια προφορική μαρτυρία του γιού του Σκουνάκη ο οποίος λέει για τα λουτρά:

"Τα λουτρά τα κληρονόμησα από τον πατέρα μου. Τα λουτρά αυτά λειτουργούνα από το 1928 και έχει περάσει πολύς κόσμος από εδώ που έχει βρει θεραπεία.... Ο πατέρας μου κατασκεύασε το οίκημα, το μισό από την αρχή ήταν ταβέρνα και το άλλο μισό λουτρά. Στην πτέρυγα των λουτρών κατασκεύασε 10 διαφορετικά δωμάτια, σαν τα σημερινά λουτρά των σπιτιών αλλά αρκετά ευρύχωρα και σε κάθε δωμάτιο των λουτρών έχτισε με μπετόν από μια και σε δύο - τρία δωμάτια από δύο μπανιέρες. Οι μπανιέρες είναι πολύ πιο μεγάλες από τις σημερινές γιατί έπρεπε να χωρούν αρκετό νερό στο οποίο ο πατέρας μου έριχνε τα χημικά παρασκευάσματα, ανάλογα βέβαια με τι είδους θεραπεία είχε συστήσει ο ιατρός.  Σε άλλους συνιστούσε λουτροθεραπεία Αιδηψού, σε άλλους Μεθάνων, σε άλλους Λουτρακίου. Ο πατέρας μου εργαζότανε με τον Δαμβέργη, εκείνος του έφτιαχνε τα χημικά παρασκευάσματα τα οποία τα έβαζε σε κάτι μπουκάλια. Αυτά τα χημικά παρασκευάσματα ήταν τα συστατικά από διάφορες λουτροπηγές από τα Μέθανα, από την Αιδηψό, από το Λουτράκι, από όλα αυτά τα μέρη. Τα έφερνε σε μπουκάλια και τα ρίχναμε σε θαλασσινό νερό το οποίο το ζεσταίναμε γύρω στους 40 βαθμούς, ίσως και παραπάνω".


Βασικό Χρονολόγιο Πειραιά (1833-2001) (Διαρκούς ενημέρωσης)

 FROM ALEXANDRAS SQUARE

Χρονολόγια για τον Πειραιά υπάρχουν πολλά. Εγώ σε αυτό το χρονολόγιο που το ονόμασα "βασικό", αναφέρομαι μόνο στις ημερομηνίες εκείνες που θεώρησα εγώ σημαντικές για τα βήματα της πόλης από ιδρύσεώς της μέχρι σήμερα. Ίσως όμως θα έπρεπε να το ονομάσω και προσωπικό αφού σε αυτό τονίζω στοιχεία τα οποία έλαβα εγώ προσωπικά ως άτομο (Δημοτικό, γυμνάσιο που τελείωσα, περιοχή που μεγάλωσα κ.λ.π.). 
Επίσης ανέφερα στον τίτλο ότι είναι "Διαρκούς ενημέρωσης" γιατί οι μέχρι σήμερα αναρτήσεις μου σαφώς και δεν καλύπτουν την ιστορία της πόλης και με τον καιρό το χρονολόγιο αυτό θα καλύπτεται συμπληρωματικά και με άλλα γεγονότα.




1834 Η μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ναύπλιο στην Αθήνα κρίνει και την τύχη του Πειραιά. Αρχίζει ο εποικισμός του κυρίως από νησιά (βλέπε: Οι πρώτοι έποικοι του Πειραιά). Εκπονείται Σχέδιο Πόλεως από τους αρχιτέκτοντες Κλεάνθη και Σάουμπερτ.
1835 Ίδρυση Δήμου Πειραιά. Ορκίζεται το πρώτο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης με Δήμαρχο τον Υδραίο Κυριάκο Σερφιώτη, στην μισοερειπωμένη μονή του Αγίου Σπυριδώνος
1836 Η πόλη έχει 1.011 κατοίκους. Ιδρύεται το Αλληλοδιδακτικό Σχολείο (πρώτο δημοτικό σχολείο της πόλης). Ο Νεόφυτος Βάμβας ιδρύει ιδιωτική σχολή για κορίτσια
1837 Εγκατάσταση στον Πειραιά της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων.
1838 Ιδρύεται το πρώτο τυπογραφείο της πόλης "ΑΓΑΘΗ ΤΥΧΗ" από τον Ηλία Χρυστοφίδη και αργότερα το 1839 ο ίδιος κυκλοφορεί και το πρώτο περιοδικό που τιτλοφορείται "Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ".

1840 Δόθηκε προς χρήση η πλήρη οργανωμένη παραλία για θαλάσσια λουτρά (πλαζ) στο Πασαλιμάνι. (βλέπε την ανάρτηση "Πάμε για Μπαιν-Μιξτ στο Πασαλιμάνι"). 
1844 Ιδρύεται το μεταξουργείο του Λουκά Ράλλη και τρία χρόνια αργότερα εξοπλίζεται με μια από τις πρώτες ατμομηχανές στην Ελλάδα

1847 Έναρξη λειτουργίας "Ελληνικού Σχολείου" που θα μετονομαστεί αργότερα σε "Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς" αλλά θα γίνει στον Πειραιά ευρέως γνωστό ως "Ιωνίδειος". 

Η φωτογραφία του Α΄ Γυμνασίου Αρρένων είναι αναρτημένη στο κτήριο του Ιδρύματος Ιστορίας Πειραιά

1849 Κυκλοφορεί ο ΕΡΜΗΣ (πρώτη εφημερίδα) από τον Παντολέοντα Καμπούρογλου
  
1854-1857 Κατά την διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου, ο Πειραιάς βρίσκεται υπό αγγλογαλλική κατοχή. Ξεσπά επιδημία χολέρας κυρίως εξαιτίας του Γάλλου Ναυάρχου Τινάν. Μας αφήνει προίκα εκτός από την χολέρα και τον Τινάνειο Κήπο.

ΤΙΝΑΝΕΙΟΣ12
Το μνημείο Εθνικής αντίσταση που βρίσκεται εντός Τινάνειου Κήπου

1858 Ολοκληρώνεται η κατασκευή του κτηρίου των Ραλλείων Σχολών με δωρεά του Ιακώβου Ράλλη

Αριστερά του Δημοτικού Θεάτρου βρίσκονταν τα κτήρια της Ραλλείου. Σήμερα μετά την υφαρπαγή τους από το καθεστώς της 7ετίας ο δήμος εισπράττει ενοίκια καταστημάτων και σταθμεύει τα οχήματά του σε έναν χώρο ντροπή για το κέντρο του πειραιά.



1859  Ιδρύεται η Καθολική Σχολή Καλογραιών Jeanne d' Arc.
Το 2009 εορτάστηκαν τα 150 χρόνια λειτουργίας.
Στην φωτο από την έκθεση της Σχολής για τα 150 χρόνια

1860 Κατασκευάζεται στον Πειραιά από τον Γεώργιο Βασιλειάδη μεγάλο ατμοκίνητο εργοστάσιο (χυτήριο, σιδηρουργείο, μηχανουργείο).


1864 Σταθμός σιδηροδρόμου Αθηνών - Πειραιώς. Η Εθνική Τράπεζα ιδρύει το πρώτο υποκατάστημά της στον Πειραιά.

 
1865 Ο Νικόλαος Μελετόπουλος ιδρύει ιδιωτική Σχολή Απόρων Παιδιών στην συνοικία Καραβά. Από τους πρώτους και σημαντικούς εποικιστές του Πειραιά. Έκανε πολλά για την πόλη του Πειραιά αν και είχε γεννηθεί στο Άργος. Στα κτήματά του δημιουργήθηκε μεταξύ άλλων και το περίφημο χωριό του Μελετόπουλου, που σήμερα ονομάζεται Μανιάτικα. Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος (1852-1856) καθώς και Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου. Στην συνέχεια όλη η οικογένεια Μελετόπουλου έδωσε τα μέγιστα στον Πειραιά.
Έπιπλα οικογένειας Μελετόπουλου, που φιλοξενούνται στο Ίδρυμα Ιστορίας Δήμου Πειραιά
1868 Λειτουργεί ιπποσιδηρόδρομος από τον Σταθμό ως το Τελωνείο (144 χρόνια μετά ο Δήμαρχος αρνείται την επαναλειτουργία του με μορφή σύγχρονου Monorail)

1869 Εγκαινιάζεται η σύνδεση με ατμοκίνητο σιδηρόδρομο Αθήνας - Πειραιά. Αρχίζει να κτίζεται το κτήριο του Χρηματιστηρίου, το γνωστό Ρολόι. Η κατασκευή του ολοκληρώνεται το 1873. Τον ίδιο χρόνο (1869) ολοκληρώνεται μετανάστευση Κρητών το οποίο φεύγει για να αποφύγει τις διώξεις των Τούρκων στην Κρήτη.
Το κτήριο του Χρηματιστηρίου (Ρολόι) που στην συνέχεια αποτέλεσε το Δημαρχείο Πειραιά ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1869 και η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1873.

1871 Ιδρύεται το μηχανουργείο του Τζων Μακ Δούαλ
1872 Αντικαθίστανται ο δια πετρελαίου φωτισμός με φωταέριο

1873 Πρώτο νοσοκομείο το Τζάνειο με δωρεά του Νικήτα Τζανή από τα Κύθηρα. Ο Θεμέλιος λίθος του είχε μπει το 1864



1874 Ιδρύεται το πρώτο ορφανοτροφείο (Ζάννειο) Ορφανοτροφείο Αρρένων

1875 Ο Ερνέστος Τσίλλερ αγοράζει μεγάλη έκταση στη σημερινή πλατεία Αλεξάνδρας και ανεγείρει μια σειρά από εξοχικές κατοικίες. Η περιοχή ήταν για χρόνια γνωστή ως Συνοικία του Τσίλλερ αποτελούσε περιζήτητο τόπο παραθερισμού των Αθηναίων. Βλέπε: Η Καστέλα με τα μάτια της Πηνελόπης Δέλτα  η οποία παραθέρισε εκεί μόλις 3 χρόνια αργότερα το 1878 και δίνει πλήρη εικόνα της περιοχής.

ziller και πλατεία αλεξάνδρας
Ο Ερνέστος Τσίλλερ και η Καστέλα έγιναν πλέον έννοιες ταυτόσημες

Γραφεία Ολυμπιακού


1876 Ίδρυση και λειτουργία "Β΄ Παρθεναγωγείο Υδραικής Συνοικίας". Το 1914 θα μετονομαστεί σε "Δεύτερο Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς"
Το Δεύτερο της Υδραικής Συνοικίας
1880 Ο Ξαβέριος Στέλλας ανοίγει εστιατόριο στην περιοχή του λιμανιού που θα πάρει και το όνομά του (Ακτή Ξαβερίου) (Βλέπε: Ονόματα Οδών, Πλατειών και Τοπωνύμια του Πειραιά)

Ο Νέος Επιβατικός Σταθμός που βρίσκεται στην Ακτή Ξαβερίου
1884 Κάτοικοι στον Πειραιά 24.833. Θεμελιώνεται το Δημοτικό θέατρο και ιδρύεται η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων κατόπιν δωρεάς του ευεργέτη Πανταζή Βασσάνη (βλέπε: Βασσάνειος Ναυτική Σχολή). Διοχετεύεται πόσιμο νερό στις ιδιωτικές κατοικίες.

Βασσάνειος Ναυτική Σχολή (Μετέπειτα Σχολή Ναυτικών Δοκίμων)
1885 Ιδρύεται ο Όμιλος Ερετών.
1893 Ιδρύεται η Γαλλική καθολική Σχολή Αρρένων Saint Paul (Αγιος Παύλος).
 
1895 Εγκαινιάζεται το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Στο Νέο Φάληρο κατασκευάζεται το ποδηλατοδρόμιο (πρόδρομος Σταδίου Καραϊσκάκη) (βλέπε: Ο πρόδρομος του Σταδίου Καραϊσκάκη στο Νέο Φάληρο) κατόπιν παραχώρησης γης της Εταιρείας Σιδηροδρόμων Αθήνων Πειραιώς και με δικά της κεφάλαια ενόψει των Α΄ Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.

Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (2012)
1896 Κάτοικοι 50.000 στον Πειραιά. Ενόψει Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων διεξάγονται στον Πειραιά ποδηλατοδρομίες, λεμβοδρομίες και όλα τα ναυταθλητικά αγωνίσματα (σε αντίθεση με τους ολυμπιακούς αγώνες του 2004 που δεν έγινε κανένα απολύτως αγώνισμα στον Πειραιά και η πόλη βρέθηκε έξω από κάθε ολυμπιακό σχεδιασμό). Στις 14 Νοεμβρίου του ιδίου έτους γίνεται ο Κατακλυσμός του Πειραιά. Περιουσίες χάνονται (Βλέπε: Ο Μεγάλος Κατακλυσμός του Πειραιά).
1899 Ο Πειραιάς αποκτά τον πρώτο του κινηματογράφο στο Θέατρο Τσόχα στο Πασαλιμάνι.
1900 Ιδρύονται ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς (βλέπε: Οι πρώτοι σύλλογοι της Πόλης) και η Σχολή Μηχανικών Προμηθεύς (βλέπε: Σχολή Μηχανικών Προμηθεύς
 

1901 Ολοκληρώνεται η κατασκευή του επιβλητικού δημοτικού κτηρίου του Ταχυδρομείου στη συμβολή των οδών Φίλωνος, Καραολή-Δημητρίου. (Βλέπε: Δημοτική Πινακοθήκη ή Παλιό ταχυδρομείο)
Η λειτουργία του Ταχυδρομείου ξεκίνησε το 1901. Στην μετώπη του έχει ως έτος κατασκευής το  1900 έτος που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του κτηρίου
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ


1902 Η Βασσίλισα Όλγα (Δούκισσα Ρωσίας στο γένος) εγκαινιάζει το Ρωσσικό Νοσοκομείο Πειραιά σε οικόπεδο (με οικία) ιδιοκτησίας Μελετόπουλου που είχε αγοράσει το 1897.

 EX RUSSIAN HOSPITAL OF PIRAEUS

EX RUSSIAN HOSPITAL OF PIRAEUS
Το πρώην Ρωσσικό Νοσοκομείο είναι σήμερα το Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιά
1903 Η Τράπεζα Αθηνών ολοκληρώνει την κατασκευή του θρυλικού Ξενοδοχείου Ακταίον στο Νέο Φάληρο (βλέπε: Ξενοδοχείο ΑΚΤΑΙΟΝ και Περιήγηση στο Εσωτερικό του ΑΚΤΑΙΟΝ). Έναρξη Λειτουργίας του Ορφανοτροφείου Θηλεών Ιωάννη και Μαριγούς Χατζηκυριακού. Εντυπωσιακό κτήριο το οποίο θα ονοματίσει και όλη την περιοχή (Χατζηκυριάκειο).

Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα
1910 Ο Πειραιώτης αεροπόρος Δημήτρης Καμπέρος (τρελλοκαμπέρος) επιχειρεί την πρώτη πτήση του πάνω από το Νέο Φάληρο και προσγειώνεται στην πλατεία του. (βλέπε: Αφιέρωμα στην χρυσή εποχή του Νέου Φαλήρου)
Φωτο: Δ. Καμπέρος (από www.haf.gr)
 1912 Ολοκληρώνεται η κατασκευή των δύο μονίμων δεξαμενών του λιμανιού που είναι ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά έργα στην Ελλάδα. Ιδρύεται το εργατοϋπαλληλικό κέντρο Πειραιά. Στον πόλεμο του '12 παίρνει μέρος ο 15χρονος πειραιώτης Γεράσιμος Ραυτόπουλος που λόγω ηρωικών πράξεων προάγεται σε δεκανέα και αποτελεί τον μικρότερο έλληνα στρατιώτη και υπαξιωματικό που έλαβε μέρος σε πόλεμο. (Βλέπε: Ο Έλληνας Ιντιάνα Τζόουνς)

1914 Ιδρύεται το Δεύτερο (2ο) Γυμνάσιο Αρρένων στην οδό Αφεντούλη 5 στον Πειραιά. Σήμερα εκεί στεγάζονται το 1ο και το 6ο Γυμνάσιο - Λύκειο (μεικτά πλεον)
Το 2ο Γυμνάσιο Αρρένων στην Αφεντούλη
1916-1917 Αποκλεισμός ξανά του Πειραιά από αγγλογαλλικά στρατεύματα. Όλη η Ελλάδα σε αναβρασμό. Διχόνοια ελλήνων.

Σύνδεσμος Επιστράτων πειραιά (Από Ιστορικό Αρχείο Δήμου Πειραιά)

1918 Α΄ ιδρυτικό συνέδριο σοσιαλιστών που αποφασίζει για την ίδρυση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (ΣΕΚΕ). Η πόλη αποκτά Πρωτοδικείο που στεγάζεται στο Α΄ Γυμνάσιο
1919 Ιδρύεται το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς και το Λιμενικό Σώμα
ΦΕΚ Α΄67-22/3/1919 "Ίδρυση Λιμενικού Σώματος"
1921 Πρόεδρος της επιτροπείας Λιμένος Πειραιώς ορίζεται μια προσωπικότητα για το λιμάνι και για την πόλη ο Δημήτρης Καλλιμασιώτης.

 ΟΛΠ
1922 Μικρασιατική καταστροφή και εγκατάσταση προσφύγων στην πόλη.

1925 Ιδρύονται οι αθλητικοί σύλλογοι Ολυμπιακός  και Εθνικός.
(βλέπε: Αφιέρωμα στα Διπλώματα του Ολυμπιακού




1925  Το Φάληρο ως αυτόνομη κοινότητα με πρώτο πρόεδρο τον Αλέξανδρο Σκαρδιάκο

1927 Εγκαινιάζεται η πρώτη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πειραιώς.
1928 Ο Παύλος Νιρβάνας εκλέγεται μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Κατασκευάζεται το πρώτο εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής του Αγίου Γεωργίου. Ανεγείρονται τα ανθοπωλεία μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου. Ιδρύεται ο Οδοιπορικός Σύλλογος Πειραιώς. Πληθυσμός πόλης: 251.659 κάτοικοι)
1929 Οργανώνονται τα πρώτα καλλιστεία στο Ξενοδοχείο Ακταίον στο Φάληρο (βλέπε: Αφιέρωμα στην χρυσή εποχή του Νέου Φαλήρου).
1930 Ιδρύεται η Φιλολογική Στέγη Πειραιά και θεμελιώνεται το μέγαρο του Πειραϊκού Συνδέσμου (βλέπε: Πειραϊκός Σύνδεσμος)

1931 Ιδρύεται από τον Δήμο η Επαγγελματική και Οικοκυρική Σχολή Θηλέων Πειραιώς η οποία λειτούργησε εως το 1967.
Η πινακίδα που διεσώθηκε βρίσκεται στο Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Πειραιά
1932 Ιδρύεται η "τετράς η ξακουστή του Πειραιώς" αποτελούμενη από Μάρκο Βαμβακάρη (Σύρα), Ανέστη Δελιά (Σμύρνη), Σταύρο Παγιουμτζή (Αϊβαλί) και Γιώργο Μπάτη (Μέθανα) που σηματοδοτεί την ανάπτυξη του ρεμπέτικου.
φωτο από www.liveguide.gr

1935 Το κτήριο της επαύλης Κουμουνδούρου στο Μικρολίμανο κατεδαφίζεται για να παραχωρήσει τη θέση του στο Ναυτικό Όμιλο Ελλάδος (ΝΟΕ). Έναρξη λειτουργίας Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιώς.
Η έπαυλη του Κουμουνδούρου το 1931. Τέσσερα χρόνια αργότερα την θέση της θα έχει πάρει το κτήριο του Ναυτικού Όμιλου Ελλάδος

1937 Εγκαινιάζεται η Ράλλειος Παιδαγωγική Ακαδημία
1939 Ο Δήμος ασφαλτοστρώνει τους κεντρικούς δρόμους και διαμορφώνει το ρομαντικό περίπατο στην Καστέλα.
P3090022


1940 Τοποθετείται το ρολόι στο Πασαλιμάνι.

 ROLOI

Η πινακίδα γράφει: "Κατεσκευάσθη εν έτει 1940 επί Δημαρχίας Μανούσκου"
1941 Οι Γερμανοί βομβαρδίζουν με σφοδρότητα τον Πειραιά στις 6 Απριλίου. Μεγάλη έκρηξη στο αγγλικό πλοίο Κλαν Φρείζερ προξενεί καταστροφές στο λιμάνι και στην πόλη
Λαμαρίνα από την έκρηξη του πλοίου Κλαν Φρέιζερ στο Λιμάνι Πειραιά. Φιλοξενείται στο Κτήριο της Δημοτικής Πινακοθήκης (πρώην Ταχυδρομείο)
1944 Οι σύμμαχοι Άγγλοι και Αμερικάνοι βομβαρδίζουν στις 11 Ιανουαρίου τον Πειραιά με απροσδιόριστο αριθμό νεκρών (βλέπε: Οι τρεις βομβαρδισμοί του Πειραιά).
Στην φωτογραφία ο Πειραιάς την στιγμή του βομβαρδισμού


1954 Πρώτη φορά Υπουργείο στον Πειραιά. Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας. Εγκαινιάζεται το Ναυτικό Μουσείο.
1955 Εγκαινιάζεται ο Οίκος του Ναύτου (πληροφορίες για την ίδρυσή του θα βρείτε στο αφιέρωμα οι τέσσερις πλατείες Τερψιθέας)
1957 Ιδρύεται ο Πειραϊκό Θέατρο του Δημήτρη Ροντήρη
Η προτομή του Δημήτρη Ροντήρη βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Πάρκο Πειραιά επί της Ηρώων Πολυτεχνείου

1958 Εγκαθίσταται η Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς το σημερινό Πανεπιστήμιο Πειραιά. Κατεδαφίζεται το ξενοδοχείο ΑΚΤΑΙΟΝ
1959 Λειτουργία Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Μεταξά. (βλέπε: Η έπαυλη Σκουλούδη στην Φρεαττύδα και το Νοσοκομείο Μεταξά). 
αντικαρκινικό νοσοκομείο πειραια

1959 Ο Ζυλ Ντασέν γυρίζει την ταινία "Ποτέ την Κυριακή" με την Μελίνα Μερκούρη και μουσική Μάνου Χατζηδάκη 
(βλέπε: Ο Πειραιάς στον Κινηματογράφο).
1962 Ιδρύεται η Ιερά Μητρόπολις Πειραιώς
 
1964 Ιδρύεται ο Νομός Πειραιώς
1966 Θεμελιώνεται το κτήριο του Δημαρχείου στην Πλατεία Κοραή
1968 Έγκλημα. Κατεδαφίζεται το Παλαιό Δημαρχείο (ρολόι) κτήριο σύμβολο της πόλης. Ο Δήμος Νέου Φαλήρου ενσωματώνεται στον Δήμο Πειραιά.
1981 Η αρχαιολογική σκαπάνη εντοπίζει ολόκληρο τετράγωνο ρωμαϊκών χρόνων στο οικόπεδο που προορίζεται για την ανέγερση Δικαστικού Μεγάρου στη συμβολή των οδών Ηρώων Πολυτεχνείου, Σκουζέ και Λεωσθένους. Το έργο σταματά και το οικόπεδο μετατρέπεται σε Αρχαιολογικό Πάρκο

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΠΟ ΛΕΩΣΘΕΝΟΥΣ
Άποψη του Αρχαιολογικού Πάρκου από την οδό Λεωσθένους (όπισθεν πάρκου δηλαδή)
 
1981 (8 Φεβρουαρίου) Θύματα στον αγώνα Ολυμπιακού - ΑΕΚ στο τότε Στάδιο Καραϊσκάκη. Έκτοτε τελείται ετήσιο μνημόσυνο

  ΜΝΗΜΕΙΟ ΘΥΜΑΤΩΝ ΘΥΡΑΣ 7
1985 Εγκαινιάζεται το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας στο Νέο Φάληρο
 
1986 Ίδρυση Δημοτικής Αστυνομίας
1987 Εκπέμπει για πρώτη φορά ο ραδιοφωνικός Σταθμός του Δήμου "Κανάλι 1" που στην ουσία είναι και ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός μη κρατικός που εκπέμπει "νόμιμα"
.
1988 Ιδρύεται ο ραδιοφωνικός Σταθμός Πειραϊκή Εκκλησία
2001 Κάτοικοι: 175.697
2009 Ίδρυμα Ιστορικού Αρχείου Δήμου Πειραιά 
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ