"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Ο Βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος με την Σίμπσον στο Νέο Φάληρο (1936)




του Στέφανου Μίλεση

Ο Εδουάρδος Η’ (όγδοος) έγινε βασιλιάς του Ηνωμένου Βασιλείου στις 20 Ιανουαρίου του 1936, μετά το θάνατο του πατέρα του Γεωργίου. Έμεινε όμως στην ιστορία όταν υπέβαλλε την παραίτησή του από το θρόνο προκειμένου να παντρευτεί την Αμερικανίδα Γουάλις Σίμπσον (Wallis Simpson) που ήταν δύο φορές διαζευγμένη, πραγματικό σκάνδαλο για εκείνη την εποχή. 

Καθώς οι βασιλείς της Βρετανίας θεωρούνταν αυτοδικαίως και αρχηγοί της Αγγλικανικής εκκλησίας, όφειλαν να τηρούν τα χριστιανικά ήθη και να διάγουν σεμνό βίο. Κάτω από αυτό το πρίσμα τόσο ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας όσο και η κυβέρνηση του, είχαν κάνει γνωστό στον Εδουάρδο ότι δεν θα επέτρεπαν ποτέ το γάμο αυτό. Ο Εδουάρδος υπέβαλλε την παραίτησή του στις 11 Δεκεμβρίου του 1936 και μαζί με την αγαπημένη του αναχώρησαν για το Παρίσι όπου και παντρεύτηκαν. Στο θρόνο ανήλθε ο αδελφός του Γεώργιος Στ’. 

Ωστόσο ο Εδουάρδος ως βασιλιάς της Αγγλίας, επτά μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και τρεις μόλις μήνες πριν την ανακοίνωση στον Πρωθυπουργό της Αγγλίας της προθέσεώς του να παντρευτεί την Σίμπσον, έφτασε στην Ελλάδα μαζί της με τη θαλαμηγό του, σε ένα ταξίδι στο οποίο ουδέποτε δόθηκε η απαιτούμενη δημοσιότητα σύμφωνα με δική του απαίτηση. Πριν το Φάληρο ο Εδουάρδος είχε κανονίσει θαλάσσιο ταξίδι μέσω Δαλματικών ακτών, Κέρκυρας, Ζακύνθου και Ιτέας.

Στις 25 Αυγούστου του 1936 (ημέρα Τρίτη) ο Βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Η’, φτάνει με την θαλαμηγό του «Ναχλίν» έξω από την παραλία του Νέου Φαλήρου. Στην εξέδρα και στην παραλία του Φαλήρου είχε συγκεντρωθεί πολύς κόσμος καθώς οι εφημερίδες είχαν ανακοινώσει την ημερομηνία άφιξής του. Η βασιλική θαλαμηγός έκανε την εμφάνισή της στον ορίζοντα κατά τις 15.15’ ώρα και ενώ ο μεσημεριανός ήλιος του καλοκαιριού δυσκόλευε την παραμονή σε ανίσκιωτο μέρος. 

Η θαλαμηγός του Εδουάρδου "Ναχλίν"


Η θαλαμηγός «Ναχλίν» πλησίασε τις ακτές της Καστέλλας συνοδευομένη από δύο αγγλικά αντιτορπιλικά (τα «Γκλόουγορθ» και «Γκράφτον») και αγκυροβόλησε προς το μέρος της εξέδρας. Μια ατμάκατος του Λιμεναρχείου μετέφερε τον Άγγλο Πρεσβευτή Ουάτερλοου και τον υπασπιστή του Έλληνα βασιλιά στη θαλαμηγό για να έρθουν σε μια πρώτη επικοινωνία με τον βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδο ώστε να μάθουν την επιθυμία του. Εκείνος τους ζήτησε να τηρηθεί μυστικότητα και να μη δοθεί οποιαδήποτε δημοσιότητα στις μετακινήσεις του. Από τη στιγμή της αφίξεως της βασιλικής θαλαμηγού διάφοροι ατμάκατοι του λιμεναρχείου και των αγγλικών πλοίων συνοδείας πήγαιναν κι έρχονταν από και προς την εξέδρα του Νέου Φαλήρου χωρίς όμως σε κάποια από αυτές να επιβαίνει ο Εδουάρδος.  

Στις 17.50’ το απόγευμα της ίδιας μέρας μια από αυτές τις λέμβους αποβίβασε τον Εδουάρδο στη φαληρική εξέδρα. Φορούσε πολιτική ενδυμασία, ένα ριγέ κοστούμι με παπιγιόν, λευκά παπούτσια και ναυτικό καπέλο. Στο αριστερό του χέρι κρατούσε μια φωτογραφική μηχανή. Κατάξανθος, κατακόκκινος από τον ήλιο της Μεσογείου και πολύ πιο κοντός από ότι ο κόσμος περίμενε, φάνηκε να περπατά στην εξέδρα και να επιβιβάζεται σε ανοικτό αυτοκίνητο. Δίπλα του η Γουάλις Σίμπσον με καπέλο. Ο φωτογραφικός φακός τους αποθανατίζει τη στιγμή της επιβίβασης και ενώ κατευθύνονται για μια πρώτη επίσκεψη στην Ακρόπολη. Πίσω τους ό,τι έχει απομείνει από το ξενοδοχείο ΑΚΤΑΙΟΝ (θα εξηγήσουμε στη συνέχεια).  


Οι Νεοφαληριώτες μόλις τον αντιλαμβάνονται του φωνάζουν και εκείνος πριν μπει στο αυτοκίνητο βγάζει το καπέλο σε ένδειξη χαιρετισμού και κάνει μια ελαφρά υπόκλιση με το κεφάλι του. Ο Εδουάρδος είχε ζητήσει να επισκεφθεί αμέσως την Ακρόπολη, ενώ στη συνέχεια θα επισκεπτόταν την αγγλική πρεσβεία. Το ταξίδι του είχε δύο σκέλη. Στο πρώτο θα παρέμενε στο Νέο Φάληρο για τέσσερις ημέρες και θα αναχωρούσε στις 28 Αυγούστου για Αίγινα και Πόρο. Στο δεύτερο σκέλος θα επέστρεφε και πάλι στο Νέο Φάληρο για λίγο απ’  όπου θα αναχωρούσε για Κωνσταντινούπολη και πιθανόν την Κωνστάντζα.

Ο Εδουάρδος περπατά στην εξέδρα του Νέου Φαλήρου. Στο δεξί του χέρι κρατά ναυτικού τύπου πηλήκιο ενώ στο αριστερό φωτογραφική μηχανή. Με την άφιξή του έχει ζητήσει να επισκεφθεί την Ακρόπολη.

Μεταξύ των επισκέψεων του Εδουάρδου και της Σίμπσον συγκαταλέγεται ο Ναυτικός Όμιλος στο Τουρκολίμανο καθώς και γεύμα σε ψαροταβέρνα στο γραφικό αυτό όρμο, με μενού ψάρια και ελληνικό κρασί. Ο Εδουάρδος μαζί με την Σίμπσον, συνοδεία του Βασιλιά της Ελλάδας Γεωργίου Β', μια παρέα συνολικά οκτώ ατόμων γευμάτισαν στο Τουρκολίμανο όπου παρήγγειλαν αστακούς και ψάρια. Τότε ο Εδουάρδος γύρισε σε κάποιους δημοσιογράφους που τους ακολουθούσαν και τους είπε: "Ζηλεύω τον ξάδελφό μου βασιλιά της Ελλάδος, που μπορεί να κάθεται κοντά σε ένα τέτοιο μέρος και να το απολαμβάνει καθημερινώς!"

Κατά τα άλλα για όσο διάστημα ο Εδουάρδος παρέμενε στη θαλαμηγό του συνήθιζε να κάνει ηλιοθεραπεία στο κατάστρωμα του «Ναχλίν».

Ο Εδουάρδος στην Ακρόπολη. Πίσω του ο Πρεσβευτής της Μεγάλης Βρετανίας Ουάτερλοου. Αυτή τη φορά φορά το πηλήκιο που στην εξέδρα του Φαλήρου κρατούσε στο χέρι.


Από τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου (1936) είχε παρουσιαστεί στις εφημερίδες το σχέδιο της τροποποίησης του ξενοδοχείου ΑΚΤΑΙΟΝ στο Νέο Φάληρο, ύστερα από την απόφαση απομάκρυνσης όλων των στοιχείων εκείνων που θα ελάφρυναν την οικοδομή (στέγες, τρούλοι, αγάλματα, διακοσμήσεις) καθώς το ξενοδοχείο κατά μήκος της κατασκευής του παρουσίαζε στοιχεία καταπόνησης και δεκάδες εκατοντάδες ρωγμές. Ως πιθανή αιτία είχε αναφερθεί πως ήταν το έδαφος της περιοχής. Τον ίδιο καιρό άφιξης του Εδουάρδου οι τροποποιήσεις είχαν ολοκληρωθεί και το ξενοδοχείο ή ό,τι τελικώς είχε απομείνει από αυτό δε θύμιζε σε τίποτε τη μεγαλοπρεπή κατασκευή του παρελθόντος.  Όταν το είδε ο Εδουάρδος δεν θύμιζε σε τίποτε την αρχικό λαμπρό ξενοδοχείο.

Το ΑΚΤΑΙΟΝ σε σχέδιο του 1936 όπως θα ήταν ύστερα από την αφαίρεση των τμημάτων εκείνων που κατά τη γνώμη των μηχανικών προσέθεταν μεγάλο βάρος στην όλη κατασκευή

Το ΑΚΤΑΙΟΝ όπως ήταν τον Ιούλιο του 1936 ένα μήνα πριν την άφιξη του Εδουάρδου Η'.


Το «Ναχλίν» στις 06.40 το πρωί της 28ης Αυγούστου απέπλευσε –σύμφωνα με το σχέδιο- από το Φάληρο με προορισμό την Αίγινα και τον Πόρο. Ο Εδουάρδος ήθελε να επισκεφθεί το ναό της Αφαίας στην Αίγινα. Μετά τον Πόρο το πλοίο, το απόγευμα της ίδιας ημέρας, θα επέστρεφε στη φαληρική εξέδρα.

Ωστόσο ο Εδουάρδος εμφανίστηκε στο Φάληρο για να επιβιβαστεί στη θαλαμηγό δύο ώρες μετά τα μεσάνυχτα. Και εκεί συνέβη το εξής περιστατικό που καταδεικνύει την αναστάτωση που προκάλεσε η άφιξή του στο Νέο Φάληρο. 



Ο ναυπηγός Δρόσος Χατζηστυλιανού πρόσφυγας από την Προποντίδα κατασκεύασε μια μικρή βάρκα, μήκους 1.40 μ. με σκοπό να την κάνει δώρο στον Άγγλο βασιλιά. Μαζί με τη βάρκα ανέμενε τον Εδουάρδο από την παραμονή της αναχώρησης, σχεδόν όλη μέρα μέσα στον ήλιο. Οι ώρες όμως περνούσαν και ο Χατζηστυλιανού αναγκάστηκε να μείνει μέχρι αργά τη νύχτα όταν τελικώς είδε τον Εδουάρδο να καταφτάνει στις δύο η ώρα μετά τα μεσάνυχτα. Τον πλησίασε και παρά το γεγονός ότι η ώρα ήταν προχωρημένη, ο Εδουάρδος ζήτησε από την ασφάλειά του να αφήσουν τον Χατζηστυλιανού να πλησιάσει και να του μιλήσει. Δέχθηκε με χαρά τη μικρή ξύλινη βάρκα μαζί με τη βάση της, που όμως στη συνέχεια δεν γράφτηκε οτιδήποτε άλλο για την τύχη της.

Ο ναυπηγός Δρόσος Χατζηστυλιανού μαζί με τη βάρκα που κατασκεύασε και τη βάση της, πάνω στην εξέδρα του Νέου Φαλήρου, περιμένει τον Βασιλιά Εδουάρδο.  


Ο Εδουάρδος με τη Σίμπσον και τη θαλαμηγό επανήλθαν στο Νέο Φάληρο το απόγευμα της 28ης Αυγούστου. Αυτή τη φορά ο Εδουάρδος εξήλθε του σκάφους κρατώντας μια κινηματογραφική μηχανή και ζήτησε να επισκεφθεί για δεύτερη φορά την Ακρόπολη. Στο μεγαλύτερο μέρος της παραμονής του τράβηξε πλάνα από την Ακρόπολη ενώ φάνηκε να γνωρίζει από φωτογραφία και λήψεις καθώς μετρούσε διαρκώς το φωτισμό. Στις 29 Αυγούστου το «Ναχλίν» αναχώρησε οριστικά για την Κωνσταντινούπολη.

Διαβάστε επίσης:

Στο Κοσμοπολίτικο Τουρκολίμανο του '60



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου